Ana Sayfa   Hakkımda   Galeri   Foto Arşiv   İletişim

 

                                                                                   Türk Ahşap Sanatına İlk Adımlar


       Türk ahşap sanatının dünya kültürleri arasında ayrı ve çok özel bir konumu vardır.Bu konumun oluşmasında en dikkat çekici özellik ise birbirinden farklı gibi görünen çeşitli dalların aslında birbiriyle ne kadar özdeşleşmiş olduğu ve dikkatle incelediğimizde birbirine olan kopmaz bağları yakınlıklarıdır.

Bu kopmaz bütünlüğün önemli halkalarından biri de Türk ahşap süsleme sanatımızdır.Önem arz eden en dikkat çekici ve bilinmeyen yönleri ise matematik ve diğer bilmediğimiz gizli ve açık ilim dallarını bünyesinde toplamasıdır.Oluşturulan motifler ve motiflere verilen detaylardaki incelik ve sır insan ruhunun derinliklerine nüfus ederek yüce yaradanın insana bahşettiği gücü ve insanının yaşamı boyunca sonsuzluğa ulaşma gayretini görmek mümkündür.

Güzel iki sözümle konuya şöyle bir girizgah yapalım...

Sanat asansörü olmayan ve kat sayısı belli olmayan bir yapı gibidir sadece merdiven yani basamaklar vardır ve katlar bir anda aşılmaz basamakları tek tek çıkmak gerekir...

Sanat bir ömre sığmayan uzun ve sonu olmayan bir yoldur.Aşılan her kademe zirvenin her zaman bir altıdır zirveye ulaşmak belki de hiç mümkün olmayacaktır...

İlk adımlar ...

  Hazırlık :

Kişinin kendini bu alana aslında bu konuları genel olarak ta düşünebiliriz,başlamaya niyet ederek gözden geçireceği bazı olguları ve özellikleri irdelemesi, kendin de var olanları zaman içerisinde geliştirmeye ve olmayanları da zaman la öğrenmeye elde etmeye çalışması gerekmektedir.Tasarım olmaz ise olmaz bir özelliktir.Tasarım yeteneği mevcut olmadığında yapılacak çalışmalar zanaat sınırlarını aşamaz ve sanat vasfını kazanamaz.Kişinin ileride kendi tarzını oluşturmasında bu çok önemli bir özelliktir.Tasarım yani var olanı değil olmayanı ortaya koymaktır.

Yüreğinde çağlayan pınarın serinliğinde oluşturduğu tasarımını beyninde şekillendirerek üç boyutlu olarak görebilme ve üzerinde değişiklikler yapabilme yeteneği bu önemli bir özelliktir.Şu an 3d çizim programlarının ilham kaynağı insan beyninde bu özellik teknolojiden çok daha mükemmel bir seviyededir.Tahmin ve elde olan küçük bir bilgiden veya olgudan en doğru sonuca ulaşma yani yapılan çalışmada veya yapılacak çalışmada bilinmeyen usullerin ve tekniklerin kullanılmasında çıkacak problemlerin aşılmasında bu yetenek çözümler üretecektir.

Bu sırra vakıf olduktan ve benimsedikten sonra kişinin yapacağı ilk iş çeşitli müzelere ve Türk ahşap sanatına dair eserlerin bulunduğu yerlere giderek  eserleri inceleyip ( ahşap sanatımızın özünü doğru anlamak ve ilerleyeceği yolu görmek açısından) gönlünde sanat sevgisinin artmasını ve beyninde belirli olguların oluşmasını sağlamak olmalıdır.

Çizim :

En önemli konulardan biride çizimdir.Çizime ağırlık  verilmeli bilgisayar ve çeşitli teknolojik aletlerden başlangıçta kaçınılmalıdır, gelişim açısından nedir bu gelişim ? (kalem ile kağıt üzerinde boyutlandırma ve şekillendirme yapamayan motiflerdeki boyutları okuyamayan oyma kalemleri ile ahşap üzerinde uygulama da çok zorlanacak ve ya yapamayacaktır  bu sebep itibari ile el de çizime geniş bir süreç ayrılmalıdır)..Hiç çizim bilgisi ve geçmişi olmayan şöyle yapabilir .Ahşap eserlerde kullanılan çeşitli motiflerin bulunduğu kitapları elde ederek içerisindeki çizim tekniklerine uyarak kalem ile kağıt üzerine aktarmaya ve kompozisyon oluşturmaya çalışıp çizim tekniklerini ve motif bilgisini zaman içerisinde geliştirmeye gayret etmelidir.Gaye ahşabın üzerine motif işlemek  olmamalı, bunu herkes yapabilir önemli olan gönlünü ve yüreğini aktararak farklılıklar  meydana getirmek olmalıdır.Bu sebep ile kağıt ve kalem ile meşgul olmak önemlidir.İnsan hissiyatını arttıran ve güçlendiren de doğal olanıdır.

Ahşap malzemeyi tanıma :

Ahşabı tanımak ve anlamak aslında uzun bir süreç gerektirir.Mevcut olan teknik bilgi ağacın sadece bilinen yönüdür.Birde bilinmeyenler vardır.Nedir bilinmeyenler? örneğimiz ceviz ağacı olsun herkesin bildiği ve tanıdığı 100 metrekarelik bir alana  4 adet ayni fidan ceviz ağacı ekildiğinde yetişen ve olgunlaşan ceviz ağaçları kesilip incelendiğinde aralarında  farklılıklar yani kimi sert ,kimi yumuşak, kimi desenli ,kimi düz gibi daha moleküler yapısı bir kenarda duruyor.Birde ilginç taraf ağacın güneş gören ve görmeyen kısmı ,orta öz kısmı ile dış kısmı aralarında bir çok farklarında ortaya çıkmasıdır. Ayni toprağa ekilen ayni fidan ağaçlar farklılıklar gösteriyor ise farklı bölgelerde yetişen ağaçlarda nasıl bir sonuç ortaya çıkar.Bu durum itibariyle ağacı tanımak internet ve kağıt üzerinden olmamalı, ona sevgiyle dokunarak ve hissederek olmalıdır.Elde edilecek ayni cins ve farklı cins ağaçları inceleyerek  üzerinde ilk basit uygulamalar yaparak ağacı tanımaya ve anlamaya çalışmalıdır.Kısacası iki çıta kesmek ile ahşabı ben çok iyi tanıyorum demek 2 kere 2yi  çarpmak ile matematik profesörü olduğunu iddaa etmeye benzer ...

 Ahşap işçiliğinde kullanılan çeşitli aletleri tanıma:

Türk ahşap sanatını hammadde kullanımı olarak marangozluk ile bir tutmak kıyaslamak mümkün değildir.Bu konum itibari ile ağaç işçiliğinde kullanılan belirli makine ve aletler bu sanatta farklı bir boyut ve kullanım alanı kazanır.Elimizde mevcut olan ahşap malzemenin tasarımını yaptığımız çalışmaya uygun ölçü ve ebatlara getirilmesi,ahşaptaki harelerin uygun yönde kesilmesi  ola ki çalışmada birleştirmeler var ise geçmelerin titizlik ile açılması doğru alet ve makine kullanımı gerektirir.

Ahşap işçiliğinde kullanılan çeşitli usul ve teknikleri tanıma:

Ahşap sanatı denildiğinde akla kıl testere ile kontrapilak kesmek veya mdf den tepsi yapmak gelmemeli, bu tip işler sanat değil boşa vakit geçirmektir.Ahşap sanatı manevi ve maddi değerleri yüksek olan sanat eserlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Ahşap sanatının genelini oluşturan  usül ve teknikler dar bir çerçeveden ve kalıplardan ziyade geniş bir yapıya sahip olmak ile birlikte her teknik içerisinde çeşitli aşamalara ayrılmaktadır.

 Ahşap renklendirme ve cilalama usullerini tanıma :

Oluşturulan ahşap kompozisyonun renklendirilmesi ve cilalanması son aşama olmakla beraber işin en önemli kısmıdır.Ahşap malzemenin ömrünün uzun olması ve oluşturulan çalışmanın detaylarının uzun yıllar dış etkenlerden korunmasında  doğru renklendirme ve cila işlemi önem taşır.İçeriğinde çeşitli kimyasallar ihtiva eden bu gün piyasada kullanılan çeşitli renklendirici ve cilaları kullanmak çözümler değil sorunlar üretmektedir.Bu kimyasal ürünler belki ilk çalışmalarda kolaylık sağlayabilir ama ilerisi için doğal renklendirici ve cila çeşitlerinin neler olduğunu  araştırarak doğru olanı uygulamak en iyi çözümdür.Sanat fedakarlık ve gayret ister..

 Ahşap üzerinde uygulamalara başlama:

 Ahşap üzerinde  uygulamayı en sona bırakarak bazı konuların kavranması kişinin ahşap sanatına başlangıcında ve devamlılığında önemli bir etken olacaktır. Başlangıç için basit ve sade çalışmalar seçilmeli ve bir anda üstün bir eser meydana gelmeyeceğini düşünerek ellerimizin ve yüreğimizin koordineli bir hale gelmesini sağlamak için çalışmalıyız.Farklı ahşap türleri üzerinde yapacağımız denemeler hem ahşap türlerinin değişken özelliklerini tanımamızda hem de uygulama da kullanacağımız oyma kalemlerinin ve farklı aletlerin değişik ağaç türleri üzerinde nasıl sonuçlar verdiğini görerek alet kullanma becerimizi de geliştirmemizde çok faydası olacaktır.Önemli  hususta uygulamalar ortaya çıktıkça çevrenizde bulunan kişilerin olumlu veya olumsuz yorumları eleştirileri olacaktır bunlara kulak vermek sanat azminize ciddi zararlar verebilir.İyi yorumlar kibre ve gurura, kötü yorumlar ise sanata başlamadan bırakmaya sebep olabilir.

Rehber ilgilenilen alanda çalışmalar yapan uzman kişiler olmalıdır.

 Bu yazımda ifade etmeye çalıştığım bazı konular sanata ilk adımlarda bazı konular da iler ki süreçler de gerekli olacak ve ışık tutacaktır. Gayem sanat kavramının zorlu bir yol olduğunu  uzun çalışmalar ve yüksek derece de fedakarlıklar gerektirdiğini bir nebzede olsa  anlatabilmektir.Sanat insanın beyninde ve ruhunda saklı kalmış bir çok özellik ve olguların ortaya çıkmasında en etkili anahtardır.

 

 

                        Hezarfen

                                                              Murat ikiz


Copyrigth (C) 2016  Tasarım Murat ikiz